Η μετάβαση από το τμήμα Δημοσιών Σχέσεων & Επικοινωνίας στο τμήμα Ψηφιακών Μέσων & Επικοινωνίας

  Του Άρη Κουμπαρέλη

 Αλήθειες και Ψευτοδιλήμματα

Το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας (ΔΣ&Ε) του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων, στο Αργοστόλι Κεφαλληνίας, ιδρύθηκε το 2005 και από τότε έως και το 2012-13 αποτέλεσε αριθμητικά την “ναυαρχίδα” του ιδρύματος (τη μεγαλύτερη σχολή), αφού ο αριθμός των εισαγόμενων σε αυτό φοιτητών ανέρχονταν στους 200 και πλέον ετησίως – όσους περίπου έπαιρναν όλα μαζί τα υπόλοιπα τμήματα του Ιδρύματος (7 στο σύνολό τους τότε).

Ιστορικά αναφέρω ότι ο μέσος όρος εισαγωγής των φοιτητών στο ΔΣ&Ε ήταν αρκετά υψηλός για περιφερειακό τεχνολογικό ίδρυμα, δηλαδή 12.000 μόρια περίπου. Με άλλα λόγια το τμήμα πληρούσε τους όρους εισαγωγής στην Ανωτάτη Εκπαίδευση, δηλαδή το κριτήριο του 10 αλλά και το κριτήριο της ζήτησης των τμημάτων, που λίγα χρόνια πριν είχε εισηγηθεί η τότε Υπουργός Παιδείας κα Γιαννάκου – τα θυμάστε;

Το 2012 ο μετέπειτα Υπουργός Παιδείας της Ν.Δ., κος Αρβανιτόπουλος, στο πλαίσιο του Σχεδίου ΑΘΗΝΑ περί αναδιάταξης και εξορθολογισμού των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αποφάσισε την κατάργηση της ειδικότητας των Δημοσίων Σχέσεων στην Ανώτατη Τεχνολογική Εκπαίδευση, παραδίδοντάς την εξολοκλήρου στο Ιδιωτικό Τομέα – με την ίδια λογική κατάργησε και τα τμήματα Εμπορίας και Διαφήμισης από το χάρτη των Τεχνολογικών Ιδρυμάτων της χώρας, ενσωματώνοντας τα σε τμήματα Διοίκησης Επιχειρήσεων δηλαδή σε Σχολές Διοίκησης και Οικονομίας (ΣΔΟ).

Ως γνωστόν, ο σχεδιασμός του Σχεδίου ΑΘΗΝΑ δεν είχε τίποτα από την Ολύμπια σοφία του ονόματος του, καθότι έγινε υπό την πίεση του Μνημονίου και της Τρόικα, ενώ τα μέτρα και τα σταθμά που ακολουθήθηκαν κατά την εφαρμογή του άλλαζαν ανάλογα με την περίσταση. Για παράδειγμα, το αντίστοιχο τμήμα ΔΣ&Ε του ΤΕΙ Καστοριάς μετονομάστηκε σε Ψηφιακών Μέσων & Επικοινωνίας και συνέχισε τη λειτουργία κανονικά με νέο πρόγραμμα σπουδών, ενώ το εδώ αντίστοιχο τμήμα – λόγω του ότι είχε δήθεν έναν μόνο τακτικό καθηγητή (τον συντάκτη του παρόντος άρθρου) μπήκε στο “ενδιάμεσο πρόγραμμα”, πήρε δηλαδή παράταση λειτουργίας έως το 2018, χωρίς όμως να μπορεί να πάρει νέους εισακτέους. Έτσι τη χρονιά 2013-14 το τμήμα ΔΣ&Ε δεν πήρε φοιτητές για να ξεκινήσει έτσι ο αργός, βασανιστικός μαρασμός του που όλοι ζήσαμε.

Φοιτητές, Καθηγητές, η Διοικούσα του Ιδρύματος, ο Δήμαρχος και η Περιφέρεια  προσπάθησαν να μεταπείσουν τον Υπουργό αλλά αυτό πιστός στην “αποστολή” του κώφευε ανερυθρίαστα.

Το 2014 όμως, για κακή αλλά και καλή μας εντέλει τύχη, ξύπνησε ο Εγκέλαδος και άρχισε να ταρακουνάει το νησί προξενώντας τεράστιες ζημιές – στο Ληξούρι ιδίως. Το δράμα των κατοίκων του νησιού και η δημοσιότητα που δόθηκε ανάγκασαν τη κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου και τους Υπουργούς τους να επισκεφτούν το νησί, και σε ένα πλαίσιο Ευθύνης και Εκτάκτου Ανάγκης να αλλάξουν απόφαση και να επιτρέψουν τη λειτουργία του τμήματος υπό νέο όμως τίτλο και αντικείμενο, δηλαδή ως Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας (ΨΜ&Ε), ό,τι δηλαδή είχαν αποφασίσει για το αντίστοιχο τμήμα της Καστοριάς ένα χρόνο πριν. Έκτοτε ο «σεισμός» ονομάζεται, από τους άμεσα ως τότε πληττόμενους φοιτητές και καθηγητές, «σωσμός» καθώς τη χρονιά 2014-15 το τμήμα, υπό νέα ονομασία πλέον, δέχτηκε φοιτητές με συνέπεια να φτάσει σήμερα στο σημείο να φιλοξενεί στις εγκαταστάσεις τους εναπομείναντες φοιτητές του παλιού τμήματος (5ο , 7ο εξάμηνο) αλλά και οι φοιτητές του νέου τμήματος από το (1ο εξάμηνο), με τους πρώτους να ακολουθούν το παλιό πρόγραμμα σπουδών και τους δεύτερους το καινούριο.

Παρά τις όποιες δυσκολίες προκάλεσε στο Ίδρυμα και ιδιαίτερα στο τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας το Σχέδιο ΑΘΗΝΑ, αξίζει να αναφερθεί πως εν λόγω τμήμα (υπό την νέα του επωνυμία) οργανώνει τον επόμενο μήνα την τρίτη του ορκωμοσία, έχοντας ως τώρα παραδώσει στην κοινωνία το 1/3 των φοιτητών που εισήχθησαν και εκπαιδεύτηκαν σε αυτό.

Την πρακτική δυσκολία αυτής της αμφισημίας και συνύπαρξης των δύο τμημάτων αξίζει να μελετήσει κανείς υπό το βλέμμα ενός κοινωνικού ανθρωπολόγου και τη μέθοδο της συμμετοχικής παρατήρησης για να διακρίνει στις σκέψεις και βλέμματα των φοιτητών την ανασφάλεια και τη ματαίωση ελπίδων και προσδοκιών τους, αλλά και σε αυτά των καθηγητών την απορία και την τρωθείσα πίστη τους στο Ίδρυμα και το Εκπαιδευτικό Σύστημα εν γένει.

Με δεδομένες λοιπόν τις βίαιες αναδιατάξεις που επέβαλε το Σχέδιο ΑΘΗΝΑ – αναδιατάξεις που για λόγους οικονομίας δεν θα αναφερθώ εδώ – οι ιθύνοντες εκ μέρους της Διοικούσας του Ιδρύματος και Καθηγητές – που λόγω ειδικότητας κυρίως επιδίωξαν να ενταχθούν στο νέο τμήμα – δρομολόγησαν βελτιώσεις και εξελίξεις που μετέτρεψαν το μειονέκτημα της διαδικασίας ανασυγκρότησης σε πλεονέκτημα.

  • Πρώτη: το νέο τμήμα (ΨΜ&Ε) βρέθηκε από 2 μόνιμους καθηγητές στους 5 – τρεις εκ των οποίων 3 έχουν ειδικότητα πληροφορική, ένας οικονομίας και επικοινωνίας (μάρκετινγκ, διαφήμισης) και ένας κοινωνιολογίας και επικοινωνίας.
  • Δεύτερή: οι 5 καθηγητές αυτοί, του προϊστάμενου της σχολής προεξάρχοντος, μετά από επίπονη μελέτη, διαμόρφωσαν το νέο Πρόγραμμα Σπουδών του τμήματος, ευθυγραμμίζοντάς το με τα τεχνικά και επιστημονικά αντικείμενα που όριζε ο τίτλος του: ΨΗΦΙΑΚΑ ΜΕΣΑ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ.
  • Τρίτη: το νέο τμήμα ξεκίνησε εντατικά τις διαδικασίες οργάνωσης, υποδομής  και επάνδρωσης που εξασφαλίζουν τη μελλοντική Πιστοποίησή του, ακολουθώντας πιστά τα πρότυπα της ΑΔΙΠ και ετοιμάζοντας το τμήμα για Εξωτερική Αξιολόγηση.

Ας αναλύσουμε επιγραμματικά μία-μία αυτές τις βελτιώσεις και τις συνέπειές τους στην μελλοντική πορεία του τμήματος:

  • Σχετικά με την πρώτη: Οι ειδικότητες των 5 τακτικών καθηγητών (συν ενός ΕΤΠ που διδάσκει) καλύπτουν σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες του νέου προγράμματος, προσεγγίζοντας σε μεγάλο βαθμό τα προαπαιτούμενα ομαλής λειτουργίας του και καθιστώντας το έτοιμο προς αξιολόγηση και τελική πιστοποίηση από τους αρμόδιους φορείς.
  • Σχετικά με τη δεύτερη: Το νέο πρόγραμμα σπουδών που, παρεμπιπτόντως, δεν αντέγραψε το παλιό πρόγραμμα ούτε και κτίστηκε στη βάση του, έλαβε υπόψη του την νέα πραγματικότητα που επιβάλλουν στις επιχειρήσεις και την αγορά εργασίας τα ψηφιακά μέσα. Έτσι, η αρμόδια επιτροπή, διαμόρφωσε ένα πρόγραμμα διεθνών προδιαγραφών που αντάξιό του δύσκολα συναντάει κανείς ακόμα και σε μεγάλα πανεπιστήμια της αλλοδαπής – δεν υπερβάλλω. Κρατώντας τα μαθήματα εκείνα που σχετίζονται με την παράδοση του ΔΣ&Ε το νέο τμήμα ΨΜ&Ε κομίζει μια νέα ματιά στην Ανώτατη Τεχνολογική Εκπαίδευση αλλά και την κοινωνία καθώς την εξοικειώνει με τα ίδια τα Μέσα της. Είτε το θέλουμε είτε όχι, η ψηφιακή εποχή έχει αλλάξει την επικοινωνία του ανθρώπου με τον άνθρωπο, δίνοντας της έναν χαρακτήρα που καθιστά τον πολίτη, για πρώτη φορά στην ιστορία του, πομπό και συνδιαμορφωτή του επικοινωνιακού του περιβάλλοντος.
  • Σχετικά με την τρίτη: η πιστοποίηση των Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και των Τμημάτων είναι ο μονός τρόπος διασφάλισης της επιβίωσης, της μακροζωίας, της οικονομικής υποστήριξης και της πλήρους στελέχωσής τους – (βλέπε ΑΔΙΠ – Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας Ανώτατη Εκπαίδευση).

Δεν κρίνω σκόπιμο να τοποθετηθώ στο ερώτημα ποιό από τα δύο προγράμματα σπουδών είναι καλύτερο. Θα επισημάνω δε πως η όποια σύγκριση θα ήταν εξαρχής λάθος αλλά και σκληρή ιδιαίτερα για τους φοιτητές του παλιού τμήματος αφού το κύριο αντικείμενο του (Δημόσιες Σχέσεις) σβήστηκε από τον τίτλο του νέου τμήματος – χωρίς όμως και να καταργήσει η διδασκαλία τους στο νέο πρόγραμμα. Θα προσθέσω όμως στο διάλογο κάποιες παραμέτρους σκέψης που θα κάνουν τον προβληματισμό σας πιο γόνιμο και πιο αντικειμενικό.

Το παλιό πρόγραμμα σπουδών εξυπηρετούσε τις ανάγκες εκπαίδευσης εκείνων που ήθελαν μια πιο γενική εκπαίδευση στην κατεύθυνση σχολών τύπου Διοίκησης και Οικονομίας (και Επικοινωνίας), ενώ το πρόγραμμα σπουδών του νέου τμήματος είναι προσανατολισμένο στις ανάγκες εκπαίδευσης σχολών Τεχνολογικών Εφαρμογών (και Επικοινωνίας). Κοινός παρανομαστής των δύο τμημάτων η Επικοινωνία αλλά όχι στον ίδιο βαθμό και σίγουρα όχι με τα ίδια μέσα. Τέλος, μια σημαντική επίσης βελτίωση του νέου προγράμματος σπουδών είναι ότι εισάγει στη διδασκαλία δύο νέες κατευθύνσεις εκπαίδευσης, αυτή της Δημοσιογραφίας και αυτής του Τουρισμού, επιλογή που υπήρχε μερικώς και στο παλιό πρόγραμμα, προσφέροντας τη δυνατότητα στους φοιτητές να επιλέγουν κάποιον από τους δύο αυτούς σημαντικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας για να προσανατολίσουν την χρήση των ψηφιακών μέσων τα οποία διδάσκονται, μέσα από πολλά εργαστήρια που απαιτούν τη συνεχή συμμετοχή των φοιτητών στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Δεν αναφερθώ άλλο στο θέμα – το μόνο που οφείλω να κάνω συμβάλλοντας στην κριτική εξέταση του περάσματος από το τμήμα ΔΣ&Ε στο τμήμα ΨΜ&Ε με την αντιπαράθεση των δυο προγραμμάτων ανά εξάμηνο (βλέπε Πίνακα 1). Μελετήστε το και ας ξεκινήσει εκ νέου ο διάλογος χωρίς εμμονές και ψευδοδιλλήματα.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΣ&Ε ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΜ&Ε

Α ΕΞΑΜΗΝΟ

Α.101 Αρχές Οικονομικής Αρχές Επικοινωνίας – Από τον Αναλογικό στον Ψηφιακό Κόσμο
Α.102 Ποσοτικές Μέθοδοι Εισαγωγή στα Ψηφιακά Μέσα
Α.103 Εισαγωγή στους Η/Υ Αγγλική Ορολογία στα Ψηφιακά Μέσα
Α.104 Αρχές Επικοινωνίας Αρχές Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών
Α.105 Αρχές Δικαίου Εισαγωγή στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης
Α.106 Αρχές Μάνατζμεντ

Β ΕΞΑΜΗΝΟ

B.201 Αρχές Μάρκετινγκ Σύγχρονες Τάσεις στις Ψηφιακές Επικοινωνίες και τα Ψηφιακά Μέσα
B.202 Χρήση Εξειδικευμένου Λογισμικού Η/Υ Διαδίκτυο και Ψηφιακά Μέσα
B.203 Δημοσκοπήσεις Κοινωνική Ψυχολογία και Κοινωνική Διάδραση
B.204 Κοινωνική Ψυχολογία Δημοσιογραφία και Δημόσιος Λόγος
B.205 Εσωτερικές Επικοινωνίες Αρχές Marketing
B.206 Πολιτισμός και Ένδυμα Επιχειρησιακές Επικοινωνίες και Νέες Τεχνολογίες
B.207 Πολιτισμική Διαχείριση Ι

Γ ΕΞΑΜΗΝΟ

Γ.301 Ολοκληρωμένη Δημιουργία Πολυμέσων Ι Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και Στρατηγικές Προβολής
Γ.302 Πολιτική Επικοινωνία Παραγωγή Οπτικοακουστικών Mέσων
Γ.303 Ιστορία Πολιτισμού Ι Πολιτική Επικοινωνία και Διαχείριση Εικόνας
Γ.304 Διαφήμιση Διαφήμιση και Στρατηγική Επικοινωνίας
Γ.305 Οικονομική της Επικοινωνίας Δίκτυα Υπολογιστών και Τεχνολογίες Διαδικτύου
Γ.306 Διεθνείς Σχέσεις & Επικοινωνίες Μέθοδοι Ποιοτικής και Ποσοτικής Έρευνας

Δ ΕΞΑΜΗΝΟ

Δ.401 Ιστορία Πολιτισμού ΙΙ Ηλεκτρονική Δημοσιογραφία και Δημοσιογραφία Δεδομένων
Δ.402 Θεσμοί & Δράσεις της Ε.Ε Νομικό και Ρυθμιστικό Πλαίσιο Ψηφιακών Μέσων και Διαδικτύου
Δ.103 Πολιτισμική Διαχείριση ΙI Μηχανές Αναζήτησης Διαδικτύου και Ανάκτηση Πληροφορίας
Α.404 Διεθνείς Οργανισμοί Μάρκετινγκ Έντυπων και Ψηφιακών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης
Δ.405 Μάρκετινγκ Μ.Μ.Ε Τουρισμός και Τουριστική Βιομηχανία στην Ψηφιακή Εποχή
Παραγωγή Ψηφιακών Εφαρμογών Εικόνας και Animation

Ε ΕΞΑΜΗΝΟ

E.501 Δημοσιότητα & Μ.Μ.Ε Διαδικτυακή Διαφήμιση και Συστήματα Ψηφιακής Σήμανσης
E.502 Νομοθεσία – Νομολογία Μ.Μ.Ε Δημόσιες Σχέσεις στον Ψηφιακό Κόσμο
E.503 Πολιτική Κοινωνιολογία Ψηφιακός Σχεδιασμός Έντυπων Μέσων
E.504 Διαχείριση Επικοινωνιακών Κρίσεων Οικονομικά του Διαδικτύου και των Ψηφιακών Μέσων
E.505 Ορολογία Αγγλικά Ολοκληρωμένη Στρατηγική Επικοινωνίας
E.506 Ορολογία Γαλλικά Ευρωπαϊκός Πολιτισμός και Επτανησιακή Κουλτούρα
Επίλυση Διενέξεων και Διαχείριση Κρίσεων στον Ψηφιακό Κόσμο

ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΣΤ.601 Επικοινωνιακή Πολιτική Ι Διοίκηση Ψηφιακών Μέσων
ΣΤ.602 Επικοινωνιακός Προγραμματισμός I Στατιστική Θεωρία και Ανάλυση
ΣΤ.603 Δημόσιες Σχέσεις Ολοκληρωμένη Στρατηγική Δημοσίων Σχέσεων
ΣΤ.604 Ολοκληρωμένη Επικοινωνία Δημοσίων Σχέσεων I Ψηφιακά Μέσα & Ψυχαγωγία
ΣΤ.605 Τεχνικές Ερωτηματολογίου & Συνέντευξης Τεχνολογίες και Εφαρμογές Κινητών Συσκευών
ΣΤ.606 Εταιρική κοινωνική ευθύνη Ηλεκτρονικό Εμπόριο
Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και Οικολογία

Ζ ΕΞΑΜΗΝΟ

Ζ.701 Επικοινωνιακή Πολιτική II Νέα Μοντέλα Επιχειρηματικότητας στον Ψηφιακό Κόσμο
Ζ.702 Επικοινωνιακός Προγραμματισμός II Έρευνα, Συγγραφή και Παρουσίαση Επιστημονικής Μελέτης
Ζ.703 Ολοκληρωμένη Δημιουργία Πολυμέσων ΙΙ Πειθώ και Ηγεσία στην Ψηφιακή Εποχή
Ζ.704 Σεμινάριο Τελειοφοίτων Ψηφιακά Μέσα και Κοινωνικά Μέσα Δικτύωσης στον Τουρισμό
Ζ.705 Μ.Μ.Ε και Ελληνική Κοινωνία Κοστολόγηση Ψηφιακών Προϊόντων και Υπηρεσιών
Ζ.706 Δημόσιες Σχέσεις στον Τουρισμό Ψηφιακός Πολιτισμός και Μουσεία
Ζ.707 Ολοκληρωμένη Επικοινωνία Δημοσίων Σχέσεων II Επίλυση Προβλημάτων και Καινοτομία
Ζ.708  Χρηματοοικονομικές Δημόσιες Σχέσεις

Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

Θ1 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ
Θ2 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ
Πίνακας 1: τα δύο προγράμματα σπουδών προς αντιπαραβολή και μελέτη

Κλείνοντας αυτή τη μικρή αναφορά, αν θα έπρεπε να αντιστοιχήσω τα προγράμματα σπουδών ΔΣ&Ε και ΨΜ&Ε σε τρεις καίριες περιοχές επιστήμης αλλά και απασχόλησης αυτές θα ήταν: α. Διοίκηση και Οικονομία, β. η Κοινωνική Θεωρία & Επικοινωνία και γ. οι Νέες Τεχνολογίες & τα Ψηφιακά Μέσα.

Διοίκηση και Οικονομία Κοινωνική Θεωρία & Επικοινωνία Νέες Τεχνολογίες & Ψηφιακά Μέσα
ΔΣ&Ε

50%

30%

20%

ΨΜ&Ε

40%

20%

40%

Πίνακας 2: Βαρύτητα των τριών κύριων ενοτήτων μαθημάτων του προγράμματος σπουδών ΔΣ&Ε και ΨΜ&Ε (τα ποσοστά είναι ενδεικτικά και όχι απόλυτα)

Στον Πίνακα 2, που αποτελεί μια σύνοψη που έγινε με βάση την κρίση του συντάκτη του παρόντος άρθρου, η βαρύτητα (σε ποσοστό μετρούμενη) των τριών επιστημονικών περιοχών στα δύο υφιστάμενα προγράμματα σπουδών μαρτυρά το διαφορετικό προσανατολισμό των δύο προγραμμάτων σπουδών. Οι διαφορετικές ποσοστώσεις κάθε περιοχής αλλά και ο αριθμός των εργαστήριων του νέου προγράμματος σπουδών που δεν αναφέρεται εδώ, μαρτυρούν την ύπαρξη δύο πολύ διαφορετικών μεταξύ τους τμημάτων, με το πρώτο να εστιάζεται στις Δημόσιες Σχέσεις και την Επικοινωνία ως γενική θεματική, και το δεύτερο στη χρήση των Ψηφιακών Μέσων και των δυνατοτήτων που προσφέρουν στη διεξαγωγή της Επικοινωνίας. Με το πρώτο να αποτελεί μια θεωρητική μάλλον σχολή και το δεύτερο μια ξεκάθαρα τεχνολογική σχολή.

Τούτων δοθέντων και παίρνοντας ως τετελεσμένο γεγονός την μετάβαση από το τμήμα ΔΣ&Ε στο τμήμα ΨΜ&Ε ο όποιος προβληματισμός για να είναι γόνιμος θα πρέπει να αναρωτηθεί τί επιπλέον χρειάζεται το νέο τμήμα για να στηθεί καλύτερα στα πόδια του και να προσφέρει στους φοιτητές του ένα αναγνωρισμένο πτυχίο, ένα πτυχίο που θα έχει αντίκρισμα στην αγορά εργασίας.

Author: Enimerosi

Share This Post On

Leave a Reply